Hasret ve Elemlerim / Macide Mustafa’nın Hatıraları

“Ailem, iyi dostlarım ve vekilim tarafından yapılan bütün telkinler neticesiz kaldı: Sebatta devam ettim. Meçhulden korkmadım; zira beni bekleyen daha beter bir akıbet olamazdı. Hükümdar hanedanına mensubiyetimin bana bahşedebileceği debdebe ve kudretten hiçbir vakit zevk almadım. Büyük iddialarım olmadı; mütevazı baba ocağımda, birçoğunun gıpta ettiği prenseslik rütbesine nâil olduğum zamandan ziyade rahattım ve huzurluydum. Mesele, kocamın yanında kalmakla kendime birtakım imtiyazları muhafaza etmek değildi; bilâkis, ayrılık her cihetten benim için bir halâs olacaktı.”   Mustafa Macide Hanım Macide Mustafa Hanım, yakın tarihimizin çok tartışılan padişahlarından biri olan Sultan II. Abdülhamid'in oğlu Şehzade Abdülkadir Efendi’nin, sarayın onayını almadan evlendiği ikinci eşidir. Macide Hanım’ın hatıraları 1926 yılında Özlemler ve Izdıraplar adıyla Macarca yayımlandı. Ancak kitap, orijinal metin üzerinden değil, yayıncı Adam Perser’in düzenlediği biçimiyle basıldı. Elinizdeki bu nüsha, onun kendi kaleminden çıkan, eksiksiz ve gerçek hatıraları içermektedir. * Sultan II. Abdülhamid’in ele avuca sığmaz oğlu Şehzade Abdülkadir Efendi ile Çerkez Miralay Karacehennemzade Mustafa Bey’in küçük kızı Macide Mustafa Hanım nasıl evlendi? * Macide Mustafa Hanım evlendiğinde kaç yaşındaydı? * Sultan II. Abdülhamid, Şehzade Abdülkadir Efendi’nin Macide Mustafa Hanım’la evliliğini neden onaylamamıştı? * Bu evlilikten doğan çocuklar neden şehzadelik haklarından men edildi? * Şehzade Abdülkadir Efendi’nin İttihat ve Terakki liderleriyle ilişkileri…* Sultan II. Abdülhamid’in hal‘inden ve vefatından sonra yaşananlar… * Osmanlı Hanedan üyelerinin sürgünü ile Şehzade Abdülkadir Efendi ve ailesinin Macaristan’a yerleşmesi ve oradaki yaşantıları… * Yahudi diş hekimi Sami Günzberg’in çeşitli vaatlerle Abdülkadir Efendi’den vekâlet alması ve Sultan II. Abdülhamid’den kalan mirası kendine mâl etmesi.. Macide Hanım’ın kendi el yazısıyla tuttuğu bu hatıraları; harem hayatı, toplumsal ve siyasi olayların saray ve çevresindeki yansımaları gibi yaşadığı dönemin pek çok gerçeğini tüm açıklığıyla ortaya koyarken, yakın tarihimize, saray ve sürgün hayatına dair konuları da tartışmalı hale getiriyor.

Sultan II. Abdülhamid’in Bidâr Kadınefendi’den olma 3. oğlu Şehzade Abdülkadir Efendi’nin ikinci hanımı Macide Mustafa’nın ilk defa yayımlanan bu hatıratı, Osmanlı hareminin son günlerini anlatmakla kalmayıp günlük yaşantılarına dair birçok bilinmeyen ayrıntıya da yer veriyor. Ayrıca hanedan mensuplarının sürgün yıllarında yaşadıklarına bire bir şahit bu hatırat o dönemi günümüz insanının anlamasını sağlayan çok önemli bir tarihî vesika hükmündedir.